Szyba antywłamaniowa czy folia? Klasy P1A–P8B i jaką ochronę wybrać do domu

Szyba antywłamaniowa nie sprawia, że okna stają się niemożliwe do sforsowania, ale może znacząco utrudnić i wydłużyć próbę włamania, a dodatkowy czas zwiększa szansę, że włamywacz zrezygnuje albo zadziała alarm. Wiele osób zastanawia się, czy wystarczy nakleić folię na obecne szyby, czy trzeba je wymienić. Poniżej wyjaśniamy, co oznaczają klasy od P1A do P8B, jaką ochronę wybrać do domu, mieszkania i lokalu oraz kiedy folia antywłamaniowa ma sens.

Czym jest szyba antywłamaniowa?

Szyba antywłamaniowa to szkło laminowane (VSG) o potwierdzonej klasie odporności, złożone z co najmniej dwóch tafli szkła połączonych warstwami folii, najczęściej PVB. Po rozbiciu odłamki pozostają przyklejone do folii, co utrudnia wykonanie otworu i ogranicza rozsypanie się szkła. Pojedyncza warstwa folii PVB ma zwykle grubość 0,38 mm, a odporność szyby zależy między innymi od liczby tych warstw, grubości szkła oraz budowy całego wyrobu.

Budowę szyby laminowanej opisuje się skrótem cyfrowym. Oznaczenie 44.4 oznacza dwie tafle szkła o grubości 4 mm i cztery warstwy folii PVB między nimi, co daje łączną grubość ok. 9,5 mm. Oznaczenie 44.4 informuje o budowie szkła, ale samo w sobie nie jest oznaczeniem klasy odporności. Taka szyba jest często klasyfikowana jako P4A, jednak przed zakupem trzeba sprawdzić deklarację właściwości użytkowych lub inną dokumentację konkretnego wyrobu. Analogicznie szkło 44.2 jest często oferowane w klasie P2A, ale nie należy ustalać klasy wyłącznie na podstawie zapisu budowy.

Szyby antywłamaniowej nie należy mylić ze szkłem hartowanym. Po rozbiciu szkło hartowane rozpada się na liczne, stosunkowo drobne fragmenty i nie pozostaje na warstwie folii tak jak szkło laminowane. Z tego powodu samo szkło hartowane nie stanowi odpowiednika laminowanego oszklenia o potwierdzonej klasie według PN-EN 356.

Czym dokładnie szkło laminowane różni się od hartowanego, wyjaśniamy w osobnym artykule.

Klasy szyb antywłamaniowych według PN-EN 356

Norma PN-EN 356 dzieli oszklenie na osiem klas odporności na ręczny atak: od P1A do P5A, badanych zrzutem stalowej kuli, oraz od P6B do P8B, badanych uderzeniami młota i siekiery. W klasach „A” sprawdza się, czy szyba wytrzyma zrzut kuli o masie 4,11 kg z określonej wysokości, a w klasach „B” liczy się uderzenia potrzebne do wycięcia w szybie otworu.

Zestawienie opracowano na podstawie klasyfikacji odporności oszklenia według PN-EN 356 oraz wymagań dotyczących odporności na włamanie okien i drzwi określonych w PN-EN 1627. Podane zastosowania są orientacyjne. Dobór klasy powinien wynikać z oceny ryzyka oraz dokumentacji całego okna, drzwi lub witryny.

Klasy P1A i P2A zapewniają podstawową odporność na uderzenia, ale zwykle nie są traktowane jako wystarczające zabezpieczenie okna przed włamaniem. Odporność szkła na uderzenie człowieka i ryzyko zranienia określa odrębna norma PN-EN 12600, która ma własne oznaczenia klas, np. 1B1 czy 2B2. Szyba może spełniać wymagania obu norm jednocześnie, ale klasa według jednej z nich nie przesądza o drugiej.

Jaką klasę szyby wybrać do domu, mieszkania i lokalu?

Do okien na parterze domu jednorodzinnego i mieszkania często wybiera się okna w klasie RC2 z oszkleniem P4A, a w domach położonych w odosobnionych miejscach i lokalach usługowych można rozważyć wyższe klasy. Klasa RC dotyczy całego, przebadanego okna: profilu, okuć, klamki, osadzenia szkła, listew przyszybowych i konstrukcji. Norma PN-EN 1627 określa, jakie oszklenie musi mieć okno w danej klasie.

• Okno RC2 – w badaniu odporności na włamanie musi stawiać opór przez 3 minuty przy użyciu określonego zestawu prostych narzędzi, takich jak śrubokręt, szczypce i kliny. Wymaga oszklenia co najmniej P4A.
• Okno RC2N ma podobny zakres wymagań co RC2, ale norma nie stawia wymagań co do odporności szyby. Może więc mieć zwykły pakiet szybowy.
• Okno RC3 – czas oporu w badaniu wynosi 5 minut, a zestaw narzędzi obejmuje m.in. dodatkowy śrubokręt i łom. Wymaga oszklenia co najmniej P5A.
• Okna i drzwi RC4 i wyższe wymagają oszklenia P6B–P8B. Stosuje się je głównie w obiektach o podwyższonym ryzyku, takich jak sklepy czy apteki.

Wyższa klasa szyby oznacza zwykle większą grubość i ciężar. Szyba o budowie 44.4 waży ok. 21 kg/m², czyli mniej więcej dwa razy tyle co zwykła szyba o grubości 4 mm. Ma to znaczenie przy wymianie szyb w istniejących oknach.

Szyba antywłamaniowa czy folia antywłamaniowa?

Szyba laminowana o potwierdzonej klasie daje przewidywalną i trwałą ochronę, a folia antywłamaniowa jest tańszym sposobem na wzmocnienie szyb, które już są w oknach. Folia antywłamaniowa, nazywana też folią zabezpieczającą, to przezroczysta, gruba warstwa tworzywa PET naklejana od wewnętrznej strony szyby. Po rozbiciu szkło zostaje na niej przyklejone, więc zrobienie otworu zajmuje więcej czasu. Poziomu ochrony nie można jednak określić na podstawie samej grubości folii.

Klasa według PN-EN 356 musi dotyczyć przebadanego zestawu szkła, folii i sposobu zamocowania. Przy ochronie przed włamaniem trzeba również ustalić, czy system wymaga zakotwienia folii do ramy. Folia utrzymująca rozbite szkło, lecz niepołączona odpowiednio z ramą, może nie zapobiec wypchnięciu całej tafli.

Folia antywłamaniowa ma sens wtedy, gdy nie planujesz wymiany okien, chcesz szybko wzmocnić szyby w wynajmowanym lokalu albo zabezpieczyć przeszklenia, w których wymiana szkła jest trudna. Przed oklejeniem szyby zespolonej warto sprawdzić zalecenia producenta folii dotyczące takiego zastosowania. Jeśli zależy Ci na ochronie odpowiadającej klasie P4A lub wyższej, lepszym rozwiązaniem jest szyba laminowana o potwierdzonej klasie.

Czy szybę antywłamaniową da się wstawić w istniejące okno?

W wielu oknach da się wymienić zwykły pakiet szybowy na pakiet z szybą laminowaną o podwyższonej odporności, ale taka wymiana wzmacnia samo przeszklenie, a nie nadaje oknu klasy RC2. Przy wymianie zamawia się nowy pakiet szybowy z szybą laminowaną o budowie dobranej do okna.

Położenie tafli laminowanej w pakiecie szybowym powinno wynikać z dokumentacji systemu oraz zaleceń producenta okna i pakietu. W rozwiązaniu deklarowanym jako odporne na włamanie znaczenie ma nie tylko rodzaj szkła, lecz także kierunek badania, sposób osadzenia pakietu, listwy przyszybowe i zabezpieczenie przed wypchnięciem szyby.

• Grubość pakietu. Szyba 44.4 jest grubsza od zwykłej tafli 4 mm, więc nowy pakiet musi zmieścić się w skrzydle. Często da się to osiągnąć, zmniejszając ramkę dystansową między szybami, co jednak może wpłynąć na parametry cieplne pakietu.
• Ciężar. Cięższy pakiet obciąża zawiasy i okucia. Przy dużych skrzydłach trzeba ocenić, czy wymagają one regulacji lub wzmocnienia.
• Osadzenie szyby i okucia. Wiele włamań odbywa się przez podważenie skrzydła, a nie rozbicie szyby. Dlatego oprócz szyby liczą się okucia, klamka z kluczykiem i sposób osadzenia pakietu w skrzydle. Pełną, potwierdzoną ochronę daje dopiero okno przebadane w danej klasie RC.

Szyby o podwyższonej odporności wykonuje się na wymiar także do drzwi balkonowych, drzwi wejściowych z przeszkleniem i witryn sklepowych. Szyby antywłamaniowe docinane na wymiar do okien i witryn dobiera się do wymiaru przeszklenia, wymaganej klasy i rodzaju ramy.

Najczęstsze błędy przy wyborze szyby antywłamaniowej

Najczęstszym błędem jest uznanie, że każda szyba laminowana chroni przed włamaniem. Oto sytuacje, w których ochrona okazuje się słabsza, niż zakłada inwestor.

• Szyba P2A traktowana jako antywłamaniowa. Klasa P2A zapewnia podwyższoną odporność na uderzenia, ale nie jest oszkleniem wymaganym w klasie RC2 ani w wyższych klasach odporności na włamanie.
• Wymiana szyby bez zmiany okuć. Okno ze zwykłymi okuciami łatwiej podważyć niż rozbić szybę P4A. Sama szyba nie zapewni ochrony odpowiadającej oknu RC2.
• Przypadkowa zmiana układu pakietu. Położenia szyby laminowanej nie należy ustalać bez sprawdzenia dokumentacji systemu. Odwrócenie pakietu lub zastosowanie innego sposobu osadzenia może sprawić, że całe okno nie będzie odpowiadało deklarowanej klasie odporności.
• Brak potwierdzenia klasy. Klasa szyby powinna wynikać z dokumentacji wyrobu, a nie z zapisu budowy czy zapewnienia sprzedawcy. Bez tego trudno też wykazać ochronę przed ubezpieczycielem.
• Zabezpieczenie tylko części przeszkleń. Szyba P4A w oknie od ulicy niewiele daje, jeśli drzwi tarasowe od ogrodu mają zwykły pakiet. Ochrona jest tak mocna, jak najsłabsze przeszklenie na parterze.

Najczęściej zadawane pytania

Czy szyba P4A jest nie do rozbicia?

Szyba P4A nie jest niemożliwa do rozbicia. W badaniu według PN-EN 356 musi wytrzymać trzy uderzenia stalowej kuli o masie 4,11 kg spadającej z wysokości 9 m, bez przejścia kuli przez próbkę. Badanie to potwierdza odporność na uderzenia, ale nie określa liczby minut potrzebnych włamywaczowi do wykonania otworu. Szyba P4A ma opóźniać dostęp do wnętrza, a nie całkowicie go uniemożliwiać.

Jak sprawdzić, jaką klasę ma szyba w oknie?

Klasę szyby najpewniej potwierdza dokumentacja okna lub pakietu szybowego, a część producentów umieszcza oznaczenie pakietu na ramce dystansowej między szybami. Samo oglądanie szyby nie wystarczy, bo szyby różnych klas mogą wyglądać niemal tak samo. W razie wątpliwości szklarz może ocenić budowę pakietu przy wymianie, ale sama budowa nie przesądza o klasie.

Czy folia antywłamaniowa wystarczy ubezpieczycielowi?

To zależy od warunków konkretnej polisy. Część ubezpieczycieli wymaga okien w określonej klasie RC lub szyb o określonej klasie według PN-EN 356. Przed zakupem folii lub szyby warto sprawdzić wymagania w ogólnych warunkach ubezpieczenia.

Czy szyba antywłamaniowa lepiej wycisza?

Szkło laminowane może poprawić izolacyjność akustyczną pakietu, ale sama obecność folii PVB nie gwarantuje konkretnego poziomu wyciszenia. O wyniku decyduje pełna budowa pakietu szybowego: grubość tafli, ich asymetria, szerokość komór i rodzaj folii. Jeśli ochrona przed włamaniem ma być połączona z wyciszeniem, należy dobrać pakiet o potwierdzonym współczynniku Rw, ewentualnie z folią akustyczną.

Co zrobić, gdy szyba została uszkodzona przy próbie włamania?

Uszkodzonej szyby nie należy wyjmować ani dobijać, a przed wymianą warto zrobić zdjęcia do zgłoszenia na policję i do ubezpieczyciela. Pękniętą szybę laminowaną zwykle trzeba wymienić, choć nadal trzyma się w ramie. Co zrobić z uszkodzoną szybą i od czego zależy koszt wymiany, opisujemy w osobnym poradniku.

Szyba czy folia – co wybrać w praktyce

Jeśli wymieniasz okna na parterze, warto wybrać kompletne okno o potwierdzonej klasie RC2, wyposażone w oszklenie zgodne z dokumentacją tego systemu, zazwyczaj klasy co najmniej P4A. W domach w odosobnionych miejscach i lokalach usługowych można rozważyć wyższe klasy po przeprowadzeniu oceny ryzyka. Folia antywłamaniowa jest tańszym doposażeniem istniejących szyb, ale jej skuteczność zależy od przebadanego zestawu szkła, folii i mocowania, dlatego nie zastępuje automatycznie oszklenia wymaganego w oknie RC2. Zabezpieczenie powinno obejmować wszystkie łatwo dostępne okna i drzwi, aby nie pozostawiać prostszej drogi wejścia do budynku.

Jeśli nie wiesz, czy konstrukcja Twoich okien i okucia pozwalają na zastosowanie cięższego pakietu szybowego oraz jaką klasę wybrać, skontaktuj się z nami. Przyjedziemy na pomiar we Wrocławiu i okolicach, sprawdzimy okna i doradzimy rozwiązanie dopasowane do budynku.